دادگاه به نفع اصغر فرهادی رأی داد؛ پرونده فیلم قهرمان بسته شد!

پس از نزدیک به پنج سال کشمکش حقوقی، پرونده مربوط به فیلم قهرمان ساخته اصغر فرهادی با صدور رأی نهایی به پایان رسید. بر اساس رأی دادگاه تجدیدنظر استان تهران، ادعاهای مطرح‌شده علیه این فیلمساز درباره نقض حقوق مادی و معنوی رد شده و دادگاه حکم به بی‌گناهی او صادر کرده است.

این پرونده از سال ۱۴۰۰ و در پی شکایت آزاده مسیح‌ زاده، یکی از هنرجویان دوره‌های آموزشی اصغر فرهادی، در مراجع قضایی مطرح شد. مسیح‌ زاده مدعی بود که فیلمنامه فیلم قهرمان بدون کسب اجازه از مستند او با عنوان دو سر برد، دو سر باخت اقتباس شده و همچنین در واگذاری حقوق مربوط به این داستان تحت فشار قرار گرفته است.

در مقابل، وکلای اصغر فرهادی این ادعاها را از همان ابتدا رد کردند. آن‌ها اعلام کردند که داستان فیلم قهرمان بر پایه یک رویداد واقعی شکل گرفته که پیش از تولید فیلم، گزارش‌های آن در رسانه‌ های عمومی منتشر شده بود. به گفته تیم حقوقی فرهادی، شباهت‌ های میان مستند و فیلم ناشی از استفاده هر دو اثر از یک ماجرای واقعی است و نمی‌توان آن را به معنای اقتباس غیرمجاز دانست.

در نهایت، دادگاه تجدیدنظر استان تهران نیز با بررسی مستندات و استدلال‌ های دو طرف، ادعای نقض حقوق مادی و معنوی را وارد ندانست و رأی به نفع اصغر فرهادی صادر کرد. با این حکم، پرونده‌ ای که طی سال‌ های گذشته بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ ها و فضای فرهنگی کشور داشت، به‌طور رسمی مختومه شد.

فیلم قهرمان که در سال ۱۴۰۰ ساخته شد، داستان مردی به نام رحیم را روایت می‌کند که در جریان مرخصی کوتاه‌ مدت از زندان، با تصمیمی اخلاقی رو به‌ رو می‌شود؛ تصمیمی که زندگی او را دستخوش تغییرات گسترده‌ای می‌کند. این فیلم پس از اکران، علاوه بر موفقیت در داخل کشور، در جشنواره‌ های بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفت.

قهرمان در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۱ موفق به کسب جایزه بزرگ هیئت داوران شد؛ جایزه‌ای که به‌ صورت مشترک با فیلم همه چیز خوب پیش رفت به کارگردانی فرانسوا اوزون به آن تعلق گرفت. این موفقیت، بار دیگر نام اصغر فرهادی را در میان چهره‌های شاخص سینمای جهان مطرح کرد.

پرونده حقوقی قهرمان در سال‌های اخیر به یکی از پرحاشیه‌ ترین پرونده‌ های حقوقی سینمای ایران تبدیل شده بود و واکنش‌های مختلفی را در میان سینماگران، حقوقدانان و افکار عمومی برانگیخت. اکنون با صدور رأی قطعی دادگاه تجدیدنظر، این پرونده از منظر حقوقی پایان یافته و اصغر فرهادی از اتهامات مطرح‌شده تبرئه شده است.

با این حال، این پرونده بار دیگر موضوع حقوق مالکیت فکری، اقتباس از آثار مستند و مرز میان الهام گرفتن از رویدادهای واقعی و استفاده از آثار دیگران را به یکی از بحث‌های مهم در فضای سینمایی و حقوقی ایران تبدیل کرده است؛ موضوعی که احتمالا همچنان محل بحث و بررسی میان کارشناسان و فعالان حوزه سینما خواهد بود.

دیگران میخوانند : اصغر فرهادی دهمین فیلمش را به پایان رساند ؛ «داستان‌های موازی» در پاریس کلید خورد